دلار های فریز شده با انتقال به “ماناملت” بیدار می شوند

اخبار پولی مالی- در شرایطی که خانوارهای ایرانی با جابحایی  سریع بین  بازارها به دنبال پیدا کردن راهی برای حفظ ارزش دارایی های خود در برابر نرخ تورم بالا هستند، بانک ملت نخستین صندوق ارزی کشور با نام «مانا ملت» را راه اندازی کرد تا هم دلارهای راکد خانگی به چرخه تولید بازگردند و هم  دغدغه مردم بابت حفظ قدرت خرید و امنیت دارایی های ارزی شان حفظ شود.

پذیره نویسی صندوق سرمایه‌گذاری «ارزی مانا ملت» به‌عنوان نخستین صندوق با درآمد ثابت ارزی کشور ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ در شعب ارزی منتخب بانک ملت اغاز شد. این صندوق با مجوز بانک مرکزی و سازمان بورس، تحت مدیریت شرکت تأمین سرمایه بانک ملت فعالیت خود را آغاز کرد. بانک ملت نقش مدیر ثبت، مدیر عملیات ارزی و ضامن نقدشوندگی آن را بر عهده دارد و نکته مهم این که تاکید شده ماهیت ارزی دارایی سرمایه‌گذاران در صندوق به صورت کامل حفظ خواهد کرد.

با هدف ایجاد حد اکثر مشارکت سرمایه های خرد ارزش هر واحد سرمایه‌گذاری ۱۰ دلار تعیین شده و حداقل مشارکت ۱۰۰ دلار و سقف تملک هر شخص حقیقی یا حقوقی حداکثر ۵ درصد از کل واحدها (معادل ۵۰۰ هزار دلار در اندازه اولیه) در نظر گرفته شده است. اندازه صندوق در مرحله پذیره‌نویسی ۱۰ میلیون دلار است که با مجوز سازمان بورس تا ۵۰ میلیون دلار و با مجوز بانک مرکزی بیش از آن قابل افزایش خواهد بود. سرمایه‌گذاران می‌توانند ارز خود را به‌صورت اسکناس یا حواله ارایه کنند و هنگام ابطال نیز اصل و سود را به همان شکل دریافت نمایند. منابع صندوق در ابزارهای کم‌ریسک ارزی مانند اوراق مرابحه ارزی، تنزیل اعتبارات اسنادی خارجی، گواهی سپرده و سپرده‌های ارزی سرمایه‌گذاری می‌شود و می‌تواند برای تأمین مالی پروژه‌های صادرات‌محور در حوزه‌های نفت، گاز، معدن و صنایع تولیدی به کار گرفته شود.

بر اساس پیش بینی صورت گرفته بازده سالانه صندوق در حدود ۵ درصد به صورت دلاری و روزشمار است. سود در افزایش ارزش واحدها منعکس می‌شود و همراه با اصل سرمایه هنگام ابطال پرداخت می‌گردد. از ویژگی‌های مهم دیگر این صندوق می‌توان به ضمانت نقدشوندگی بانک ملت، معافیت مالیاتی کامل، امکان توثیق واحدها برای دریافت تسهیلات بانکی، امکان دریافت گواهی تمکن مالی و حذف ریسک‌ها و هزینه‌های نگهداری اسکناس فیزیکی اشاره کرد. نظارت دوگانه سازمان بورس و بانک مرکزی نیز بر شفافیت و امنیت آن افزوده است. و همه اینها در شرایطی ارایه شده است که اقتصاد ایران به دلیل تحریم های ناعادلانه بلند مدت و حمله آمریکا و اسرائیل به کشورمان با رکود تورمی روبه‌روست.

شهروند ایرانی امروز با  تورم نقطه‌به‌نقطه در محدوده ۸۴ تا ۸۹ درصد و تورم سالانه حدود ۷۰ درصد اعلام شده و تورم خوراکی‌ها از ۱۲۷ درصد روبرو است همچنین رشد نقدینگی بیش از ۵۳ درصد رسیده و حجم آن از ۱۵٫۵ هزار همت فراتر رفته که این خودیکی از دلایل مهم  روند نزولی ارزش پوول ملی را باعث شده است. در چنین فضایی، قدرت خرید خانوارها به‌ویژه طبقات متوسط و پایین به‌طور محسوسی تحت فشارمضاعف قرار گرفته و این در حالی است که براساس برخی برآورد ها ۲۰ تا ۵۰ میلیارد دلار ارز در خانه ها به‌صورت راکد نگهداری می‌شود.

در این شرایط، صندوق ارزی مانا ملت به بازار مالی کشور معرفی شده است که گزینه‌ای قابل تامل برای حفظ قدرت خرید ارزی خانوارها به شمار می رود. بازده ۵ درصدی دلاری در مقایسه با تورم بالا ممکن است جذابیت متوسطی داشته باشد اما مزیت اصلی آن حفظ ارزش دارایی بدون ریسک نگهداری فیزیکی و کسب بازده مطمئن است. از سوی دیگر تعریف قابلیت ورود با کف  ۱۰۰ دلار، دسترسی را برای اقشار بیشتری فراهم می اورد و همزمان امکان توثیق واحدها می‌تواند در شرایط محدودیت نقدینگی برای خانوارها ارزش افزوده ای قابل توجهی نیز ایجاد نماید. البته به نظر می رسد اندازه اولیه ۱۰ میلیون دلاری در برابر حجم بالای ارزهای خانگی بسیار کوچک است و تأثیر کوتاه‌مدت آن بر بازار ارز یا نقدینگی کشور محدود خواهد بود اما  در صورت موفقیت صندوق برای جذب منابع ارزی تا سقف مصوب فعلی موفقیت بزرگی به شمار می رود چرا که بستر اعتماد پایدار را برای افزایش سقف پذیرش صندوق و فعالیت دیگر صندوق های مشابه پدید می آورد؛ برخی تجربه‌های ناموفق گذشته شهروندان از سپرده گذاری های ارزی باعث شده تا در باره سپرده گذاری ارزی احتیاط بیشتری به خرج دهند اما عملکرد واقعی صندوق در ماه‌های آینده (نقدشوندگی سریع و پرداخت به‌موقع) همراه با پشتوانه قدرتمند و معتبر بانکی آن می تواند به بازسازی اعتماد ومشارکت شهروندان در صندوق کمک بسیاری کند.

با موفقیت تجربه صندوق مانا ی بانک ملت و درصورتی که صندوق‌های مشابه گسترش یابند و موفق شوند تا بخشی از منابع ارزی راکد را جذب کنند، خواهند توانست  به تأمین مالی پروژه‌های صادرات‌محور و تقویت تولید و اشتغال در کشور کمک شایانی بکنند. این امر در شرایط کمبود منابع ارزی رسمی به دلیل موانع صادرات نفت و بازگشت منابع حاصل از آن برایافزایش پایداری ملی دارای اهمیت بسیاری است.

موفقیت صندوق مانای ملت به تداوم سیاست‌های شفاف، عدم مداخله دستوری و اطمینان از بازگشت اصل سرمایه به‌صورت ارزی وابسته است. هر چند که ریسک‌هایی مانند افزایش تقاضا برای نقدشوندگی در صورت بروز شوک‌های ارزی جدید نباید مورد بی توجهی قرار گیرند.

صندوق ارزی مانا ملت نقطه شروعی برای رسمی‌سازی و مولدسازی منابع ارزی است. در فضای تورمی و نااطمینانی فعلی، این ابزار می‌تواند برای دارندگان ارز خانگی گزینه‌ای امن‌تر از نگهداری اسکناس باشد، تأثیرات مثبت کوتاه‌مدت به صورت عمده در جذب منابع و افزایش شفافیت نمود پیدا خواهد کرد و آثار عمیق‌تر آن برای تعمیق رفاه شهروندان در میان‌مدت خود رانشان خواهد داد./ اخبار پولی مالی