فشار تسهیلات تکلیفی و دارایی های منجمد بر توان تامین مالی بانک ها

اخبار پولی مالی داوود دانش جعفری عضو هیات عالی بانک مرکزی در سی و ششمین همایش بانکداری اسلامی با ارائه گزارشی درباره ظرفیت تامین مالی در ایران و جهان اعلام کرد اقتصادهای پیشرو با نسبت های بالای تسهیلات به تولید ناخالص داخلی منابع گسترده ای را به بخش واقعی اقتصاد هدایت می کنند اما شبکه بانکی و بازار سرمایه ایران به دلیل موانع ساختاری از این ظرفیت فاصله دارند به گفته او نسبت تسهیلات بانکی به تولید ناخالص داخلی در کشورهایی مانند مالزی ۱۱۷ درصد ژاپن ۱۱۵ درصد و چین نزدیک به ۲۰۰ درصد است و در بازارهای عمیق مالی نیز هنگ کنگ با بیش از ۱۴۰۰ درصد آفریقای جنوبی با ۳۲۷ درصد و هند با ۲۶۶ درصد نمونه هایی از قدرت تجهیز منابع در اقتصادهای دارای بازار مالی توسعه یافته به شمار می روند

دانش جعفری مهم ترین چالش های نظام پولی کشور را بار سنگین تسهیلات تکلیفی تامین مالی مستقیم و غیرمستقیم دولت از منابع بانکی ناترازی ترازنامه ها قفل شدن منابع در دارایی های منجمد و بنگاه داری ضعف کفایت سرمایه ضعف اعتبارسنجی و محدودیت روابط کارگزاری بین المللی دانست و تاکید کرد این عوامل توان بانک ها برای اعطای تسهیلات جدید را کاهش داده است او همچنین درباره جایگاه مالیه اسلامی گفت ایران به دلیل اجرای قانون عملیات بانکی بدون ربا در همه شبکه بانکی از نظر آماری نظامی کاملا اسلامی شناخته می شود اما چالش اصلی کیفیت اجرا عمق بازار صوری سازی برخی عقود و تعیین سودهای قطعی پیش از موعد است و عبور از این وضعیت نیازمند اصلاح ترازنامه بانک ها توسعه بازار بدهی شرکتی و استانداردسازی ابزارهای مالی اسلامی است

فشار تسهیلات تکلیفی و انجماد دارایی ها با کاهش ضریب تکاثر اعتباری و افت نسبت تسهیلات به تولید ناخالص داخلی می تواند رشد سرمایه گذاری مولد را محدود کند و هزینه تامین مالی بنگاه ها را بالا نگه دارد
در صورت اصلاح ساختار ترازنامه بانک ها کاهش مداخله تکلیفی و تعمیق بازار اوراق شرکتی انتظار می رود ظرفیت تامین مالی تولید در میان مدت افزایش یابد و بخشی از شکاف اعتباری ایران با اقتصادهای در حال توسعه کاهش پیدا کند