افزایش نرخ بهره چگونه نقدینگی را از بازارهای سفته‌بازی دور می‌کند؟

علیرضا کرباسی، عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد، معتقد است افزایش نرخ بهره بانکی می‌تواند در کوتاه‌مدت بخشی از نقدینگی را به سمت سپرده‌ها هدایت کند و از فشار تقاضای سفته‌بازانه در بازارهایی مانند ارز و طلا بکاهد؛ با این حال، او هشدار می‌دهد تداوم این سیاست بدون توجه به هزینه تأمین مالی تولید، می‌تواند سرمایه‌گذاری را کاهش دهد و در بلندمدت آثار منفی بر اقتصاد بر جای بگذارد.

اخبار پولی مالی، علیرضا کرباسی، عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد، با اشاره به تجربه بانک‌های مرکزی در استفاده از نرخ بهره برای مهار تورم گفت افزایش نرخ سود سپرده‌های بانکی می‌تواند نگهداری پول در بانک را برای مردم جذاب‌تر کند و بخشی از نقدینگی را از بازارهای سفته‌بازی مانند ارز و طلا دور نگه دارد.

به گفته کرباسی، اثربخشی این سیاست به سطح افزایش نرخ بهره بستگی دارد؛ نرخ سود باید به اندازه‌ای باشد که انگیزه سپرده‌گذاری ایجاد کند، اما افزایش بیش از حد آن می‌تواند هزینه تأمین مالی را برای فعالان اقتصادی بالا ببرد. او تأکید کرد در چنین شرایطی ممکن است بازدهی فعالیت‌های تولیدی با نرخ سود تسهیلات تناسب نداشته باشد و سرمایه‌گذاری در بخش تولید کاهش یابد.

این اقتصاددان با تفکیک آثار کوتاه‌مدت و بلندمدت افزایش نرخ بهره توضیح داد که این ابزار می‌تواند در کوتاه‌مدت به کنترل نوسانات قیمتی و کاهش بخشی از فشارهای تورمی کمک کند، اما اگر به تضعیف تولید و کاهش سرمایه‌گذاری منجر شود، در بلندمدت ممکن است خود به عاملی برای تشدید فشارهای تورمی تبدیل شود. وضعیت موجود نشان می‌دهد سیاست‌گذار پولی میان کنترل تقاضای سفته‌بازانه و حفظ توان تأمین مالی تولید با یک موازنه حساس روبه‌رو است. چشم‌انداز احتمالی این است که در صورت افزایش سنجیده و محدود نرخ سود، بخشی از نقدینگی به شبکه بانکی بازگردد، اما تداوم یا شدت بالای این سیاست می‌تواند فشار بر بخش واقعی اقتصاد را افزایش دهد.